Teatr Lalki i Aktora "Kubuś" rozpoczął swoją działalność w 1955 roku. Jego założycielem był Stefan Karski.
Pierwsze pięć lat działalności to okres poszukiwań w oczekiwaniu na stabilizację materialną, instytucjonalną i zawodową. Amatorski Teatr Lalek wkrótce przyjął nazwę Objazdowego Teatru Lalek i Aktora "Kubuś". Przez dziesięć lat teatr nie miał własnej siedziby, dopiero w roku 1965 przyznano mu kilka pomieszczeń na biuro, pracownię i próby. Stał się instytucją państwową, nadal jednak skazany był na zaradność zespołu i jego dyrektora.
W latach powojennych brakowało instytucji artystycznych docierających do małych miejscowości, szczególnie na wieś, która pozostawała odcięta od centrów cywilizacyjnych brakiem komunikacji oraz sal widowiskowych. Zespół "Kubusia" jako pierwszy i przez lata jedyny docierał do najdalszych zakątków, wielkiego wtedy, województwa.
Drugą, po Karskim, wielką postacią w dziejach "Kubusia" była Helena Naksianowicz, artystka i scenograf, która jako pierwsza wyznaczyła szlak artystyczny teatru, dbającego o estetykę słowa, barwy, kształtu i dźwięku, słowem - o syntezę sztuk.
Taka estetyka znalazła twórczego kontynuatora w osobie Tomasza Stecewicza. Czasy jego dyrekcji były okresem osiągania profesjonalizmu, stawiania czoła najlepszym, doganiania techniki europejskiej, odświeżania repertuaru.
Po odejściu Stecewicza teatrem kierował przez cztery lata Ryszard Barański - aktor. Jak sam oświadczył, jego troską było utrzymanie poziomu artystycznego, osiągniętego przez poprzednika.
W 1981 roku Dyrektorem Naczelnym i Artystycznym teatru "Kubuś" została Irena Dragan. Mimo, że jej wizja instytucji została zaakceptowana przez ówczesne władze, ponad dziesięć lat trzeba było,
aby prace adaptacyjne i remontowe sceny i jej zaplecza przekształciły obiekt po byłej restauracji w nowoczesny i funkcjonalny teatr. Od 1992 roku "Kubuś" posiada jedną z najpiękniejszych w Polsce widowni, zdolną pomieścić 150 widzów.
         Równolegle do bazy budowano nowy kształt artystyczny teatru. Synteza sztuk - bez niej nie ma nowoczesnego teatru. O niej Irena Dragan przypomina stale i konsekwentnie ją wprowadza, angażując najwybitniejszych reżyserów, scenografów, choreografów i kompozytorów.
         Teatr brał udział w wielu festiwalach zarówno w Polsce, jak i za granicą (Opole, Szczecin, Białystok, Katowice, Warszawa, Kraków, Warna, Bakescaba, Hamburg, Lublana), gdzie aktorzy byli nagradzani za swoje role, a teatr - za osiągnięcia. Jedną z najbardziej prestiżowych dla teatru nagród była Wielka Honorowa Nagroda Widzów, którą "Kubusiowi" przyznały dzieci z całej Polski za sztukę "Baśń o rycerzu Gotfrydzie", prezentowaną w 1987 roku podczas Telewizyjnego Festiwalu Widowisk Lalkowych dla Dzieci.
         W październiku 2000 roku teatr "Kubuś" zorganizował I ŚWIĘTOKRZYSKI FESTIWAL TEATRÓW LALKOWYCH "Brzechwa i inni...". Kielczanom zaprezentowały się zespoły teatralne z różnych części Polski. Mamy nadzieję, że stając się imprezą cykliczną, festiwal na stałe zagości na deskach naszego teatru.